MBL 101 X-Treme MKII

Η παρουσίαση του ηχείου, η οποία έγινε πριν από αρκετές εβδομάδες ήταν αρκούντως εντυπωσιακή και το σχετικό κείμενο μπορείτε να το βρείτε εδώ. Στα πλαίσιά της είχαμε την ευκαιρία να μιλήσουμε με τον άνθρωπο που βρέθηκε πίσω από την εξέλιξη, όχι μόνο των ηχείων της εταιρίας για πολλά χρόνια, αλλά και πίσω από την εξέλιξη της ίδιας της μονάδας Radialstrahler. Την συνομιλία μας, με τον Jurgen Reis μπορείτε να την διαβάσετε, επίσης, εδώ.
Τούτων λεχθέντων, η επίσημη, ανοιχτή, παρουσίαση ενός ηχείου (πόσο μάλλον ενός τέτοιου ηχείου) δεν είναι το κατάλληλο περιβάλλον για να ακούσει κάποιος προσεκτικά και να βγάλει συμπεράσματα χρήσιμα για όλους. Μπορείς, φυσικά, να διαμορφώσεις μια πρώτη άποψη. Αλλά για τις λεπτομέρειες χρειάζεται ένα κατάλληλο listening session. Αυτό κάναμε μερικές ημέρες μετά, όταν η AAAV, που αντιπροσωπεύει την εταιρία στην ελληνική αγορά και το Heaven Audio που φιλοξενεί ολόκληρο το σύστημα της MBL στον μεγάλο χώρο ακρόασης του, μας έδωσαν την ευκαιρία. Πήγαμε (ξανά!) ακούσαμε και μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.

Κατ' αρχήν για το ίδιο το MBL 101 X-Treme MKII:
Το κορυφαίο ηχείο της γερμανικής εταιρίας είναι μια σχεδίαση τεσσάρων δρόμων με δύο ξεχωριστά ενεργά υπογούφερ και το κυρίως ηχείο περιλαμβάνει δύο γούφερ, δύο μιντ και δύο τουίτερ (σε συστοιχία D'Appolito), με όλες τις μονάδες να είναι τεχνολογίας Radialstrahler, την οποία έχει αναπτύξει η ίδια η εταιρία και τα εξελίσσει εδώ και πάνω από 40 χρόνια (από το 1979). Εμείς δοκιμάσαμε την έκδοση ΙΙ, αλλά στο φετινό High End Show, στη Βιέννη, η εταιρία παρουσίασε την έκδοση ΙΙΙ, η οποία διαφοροποιείται, κυρίως, στα υπογούφερ, έχοντας διαφορετικούς ενισχυτές, με καλύτερη ενεργειακή απόδοση και χαμηλότερη παραμόρφωση.
Το μεγάφωνο της MBL έχει σχήμα που ονομάζεται “επίμηκες σφαιροειδές” και μαζί με ένα ακόμη στερεό, το “πεπλατυσμένο σφαιροειδές” ανήκουν στην οικογένεια των αντικειμένων τριών διαστάσεων που προκύπτουν από την περιστροφή μιας έλλειψης. Φυσικά, το Radialstrahler δεν είναι στερεό με την γεωμετρική έννοια του όρου, αλλά μια σύνθετη δομή από καμπυλωμένες μεταλλικές επιφάνειες οι οποίες έχουν ελαστικότητα και μπορούν να ταλαντωθούν, καθώς η μια πλευρά του σφαιροειδούς οδηγείται από ένα πηνίο φωνής και η άλλη (στο επάνω μέρος) είναι σταθερή. Η κίνηση του πηνίου φωνής μειώνει το μήκος του μεγάλου άξονα (ο οποίος είναι κατακόρυφος) και παράλληλα αυξάνει την διάμετρο. Αυτή η συστολή/διαστολή είναι που δημιουργεί το ηχητικό κύμα το οποίο διαδίδεται στον χώρο.

Τα ιδιαίτερα γνωρίσματα του Radialstrahler περιλαμβάνουν το γεγονός ότι δεν χρειάζεται αποκοπή της οπίσθιας ακτινοβολίας (δηλαδή καμπίνα), δεν απαιτεί μπάφλα με την συμβατική έννοια του όρου και ότι ακτινοβολεί παντοκατευθυντικά στο οριζόντιο επίπεδο. Αυτά το κάνουν μια ιδιαίτερη περίπτωση δίπολου, η οποία έχει λόγους έχει σημαντικές διαφορές σε σχέση με ένα συμβατικό ηχείο, με σημαντικότερο παράγοντα την παντοκατευθυντική συμπεριφορά.

Το 101 X-Treme MKII είναι ένα σύστημα τεσσάρων δρόμων, καθώς συνοδεύεται από δύο ενεργά υπογούφερ των οποίων το ύψος ξεπερνά το 1.80m και διαθέτουν συνολικά 12 μονάδες των 12 ιντσών, ανά δύο σε καμπίνα των 86 λίτρων σε τοποθέτηση push-push (αυτό δίνει απόκριση που φθάνει τα 17Hz, αναφέρει η εταιρία). To X-Treme MKII είναι πλήρως ρυθμιζόμενο ώστε να προσαρμόζεται στον χώρο και στις προτιμήσεις του ακροατή.
Το σύστημα που είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε, περιελάμβανε ηλεκτρονικά επίσης της MBL, με το 1611 F στην θέση του Streamer/DAC, τον προενισχυτή 6010D και τέσσερις μονομπλόκ τελικούς 9008Α (για τα κυρίως ηχεία τα οποία είναι παθητικά). Τα καλώδια που χρησιμοποιήθηκαν ήταν τα Arran της Atlas Cables (Transpose Speaker Grun ηχείων και OCC XLR interconnect) και η τροφοδοσία βασίστηκε σε conditioner και καλώδια της Gigawatt.

O 1611F είναι ο μετατροπέας d/a της σειράς Reference, μια βαριά κατασκευή, βασισμένη σε τεχνολογία ΔΣ. Η εταιρία αναφέρει ότι διαθέτει ιδιαίτερα υψηλό λόγο σήματος προς θόρυβο και ότι ενσωματώνει μια τεχνολογία που έχει αναπτύξει η ίδια, με στόχο την βελτίωση του ήχου των CD και την οποία ονομάζει True Peak Technology. Η συσκευή που είχαμε στη διάθεσή μας περιελάμβανε, επίσης, και το ειδικό άρθρωμα σύνδεσης με το δίκτυο, το οποίο προσφέρει δυνατότητα streaming από τοπικούς και online πόρους, καθώς επίσης και συμβατότητα με Roon.
Στην ίδια σειρά συσκευών της MBL ανήκε και ο προενισχυτής του συστήματος, 6010 D, ο οποίος είναι ευρύτερα γνωστός ως “Der Vorverstarker" (Ο Προενισχυτής). Είναι μια σχεδίαση με επτά αναλογικές εισόδους (υπάρχει η δυνατότητα να προστεθεί μια ακόμη balanced είσοδος και μια είσοδος phono MC), με ξεχωριστά ρυθμιζόμενη ευαισθησία για κάθε είσοδο, καθώς και ένα προσεγμένο custom εξασθενητή, με πολύ καλή επίδοση σε θέματα tracking, όπως αναφέρει η εταιρία.
Η οδήγηση του παθητικού μέρους των ηχείων έγινε με τέσσερις τελικούς ενισχυτές 9008Α. O κάθε ένας από αυτούς, μπορεί να αποδώσει μέχρι 440W/8Ω και 840W/4Ω σε μονοφωνική λειτουργία και μέχρι 2x130/210W στα 8/4Ω σε στερεοφωνική λειτουργία, από ένα συμμετρικό/συμπληρωματικό στάδιο ισχύος, το οποίο είναι πολωμένο σε τάξη ΑΒ, αποδίδοντας τα πρώτα 50W σε τάξη Α. Ένα αρκετά ενδιαφέρον σημείο του τελικού είναι η ύπαρξη ενός δεύτερου μετασχηματιστή τροφοδοσίας, ο οποίος ενεργοποιείται μέσω διακόπτη και επιδρά στον ηχητικό χαρακτήρα του ενισχυτή, όχι με αύξηση της ισχύος αλλά -κατά πάσα πιθανότητα- με μείωση της εσωτερικής αντίστασης του τροφοδοτικού του (η MBL αναφέρει ότι ο συνδυασμός των δύο μετασχηματιστών φορτίζει ταχύτερα τους πυκνωτές εξομάλυνσης).
Το σύστημα χρησιμοποιούσε το κορυφαίο power conditioner της GigaWatt, το PowerMaster 25th Anniversary Edition (το οποίο βασίζεται σε αγωγούς μεγαλύτερης διατομής από το απλό PowerMaster). Το PowerMaster μπορεί να διαχειριστεί συνολική ισχύ μέχρι 3.7kW, με συνεχή παροχή ρεύματος 16Α και προσφέρει προστασία από κρουστικά ρεύματα μέχρι 22kA.

Οι πρώτες εντυπώσεις που αποκομίζεις από το σύστημα της MBL είναι αυτή της αίσθησης του μεγάλου μεγέθους, της πληρότητας και των μεγάλων δυνατοτήτων επιβολής. Το ηχείο φάνηκε να αποδίδει εξαιρετικά τα δυναμικά και να αποδίδει πολύ καλά την περιοχή των χαμηλών με καθαρότητα και χωρίς υπερβολές, παρά τα 12 γούφερ. Με την ευκαιρία, ο ίδιος ο Reis μας ανέφερε ότι το συγκεκριμένο setup και η προσαρμογή στον χώρο είναι τα καλύτερα που έχει ακούσει, εκτός από αυτό που έχει ο ίδιος στο σπίτι του!
Το σύστημα φάνηκε να διαθέτει εξαιρετική τονική ισορροπία, με αίσθηση ομοιογένειας και ακούστηκε ήρεμο, με σωστά όχι υπερβολικά άκρα. Αυτό που άκουσα ήταν το αποτέλεσμα ενός πολύ προσεγμένου voicing κάτι που συνάδει και τις δηλώσεις του Reis, σχετικά.

Αναλυτικά, στην περιοχή των χαμηλών, πήραμε πολύ καλή έκταση και έλεγχο με τρομερή απόδοση των σωμάτων, πολύ καλό παλμό και αίσθηση διαύγειας, με το ηχείο να επιβάλλεται αβίαστα στον χώρο ηχητικά, ενώ -ταυτόχρονα- έχει τη δυνατότητα να εξαφανίζεται ακουστικά. Τα ρυθμικά μέρη αποδόθηκαν με πολύ καλή αίσθηση ροής και ταχύτητας, σεβαστό όγκο, χωρίς υπερβολές, στον προσεγμένο χώρο του Heaven.
Η περιοχή των μεσαίων αναδείχθηκε σε ένα από τα πιο δυνατά σημεία του ηχείου. Το σύστημα απέδωσε εξαιρετικά την χορωδία, με εντυπωσιακές περιγραφές στο layering και στην κίνηση, καλή φωτεινότητα και αίσθηση παρουσίας. Οι φωνές αποδόθηκαν ιδιαίτερα φυσικά, με πολύ καλή απόδοση του αέρα και τα όργανα της περιοχής είναι, πραγματικά, παρόντα στον χώρο.
Ψηλά, πήρα καλή αίσθηση της έκτασης, αέρινο, ξεκούραστο χαρακτήρα με πολύ καλό αρμονικό πλούτο. Το ηχείο καταφέρνει να ακούγεται ξεκούραστο, ακόμη και σε υψηλές στάθμες χωρίς να γίνεται στρογγυλό και ευφωνικό.

Άφησα για το τέλος δύο από τις πλέον ενδιαφέρουσες πλευρές του ηχείου: Την στερεοφωνική εικόνα και την απόδοση των δυναμικών.
Σε ό,τι αφορά την εικόνα, έχουμε να κάνουμε με μια παντοκατευθυντική σχεδίαση, η οποία θυσιάζει την ακρίβεια του μόνιτορ προς τέρψιν του ακροατή από μια μεγάλη, επιβλητική, φυσική παρουσία στον χώρο. Προς τιμήν του, ο Reis, λέει ακριβώς αυτό. Το αποτέλεσμα είναι μια μεγάλη, επιβλητική εικόνα, με εξαιρετική απόδοση της ατμόσφαιρας και της αίσθησης των χώρων, πολύ καλή αίσθηση του βάθους και αίσθηση διαφάνειας. Το ηχείο εξαφανίστηκε και έδωσε την θέση του σε μια εξαιρετική μουσική εικόνα, η οποία σε συνδυασμό με τον πολύ χαμηλό θόρυβο, την ησυχία του χώρου ακρόασης και την φροντισμένη ακουστική, ήταν από τις καλύτερες και πιο επιβλητικές που έχουμε ακούσει.
Σε ό,τι αφορά τα δυναμικά: Έχοντας ακούσει τρία μοντέλα της MBL μέχρι σήμερα (την πρώτη έκδοση του μικρού 126, το 101Ε και το 101 Χ-Treme) είμαι πεπεισμένος ότι οι μονάδες Radialstrahler σε συνδυασμό με δυναμικά γούφερ είναι ένας εξαιρετικός συνδυασμός. Το ηχείο, όχι μόνο παίζει σε υψηλές στάθμες χωρίς ίχνη συμπίεσης, αλλά είναι εξαιρετικά ικανό να αποδώσει την δυναμική αντίθεση με έναν τρόπο που συνδυάζει, μαγικά, την δύναμη, την λεπτομέρεια και την αίσθηση της ροής. Ο συνδυασμός του ηχείου με αντίστοιχης ποιότητας ηλεκτρονικά και η τοποθέτηση του σε έναν χώρο με στοιχειώδη ησυχία, θα αναδείξει το μακροδυναμικό προφίλ του κάθε κομματιού με τρόπο που -κατά πάσα πιθανότητα- ακούτε για πρώτη φορά.

Συνοψίζοντας, η εμπειρία μας με τα μεγάλα MBL ήταν αποκαλυπτική: Βρεθήκαμε απέναντι από ένα πραγματικά μεγάλο σύστημα, με πολύ μεγάλα περιθώρια σε δυναμικά, πολύ καλά δουλεμένο ήχο, με έμφαση στο ξεκούραστο ασυμπίεστο άκουσμα, ήπιο και ευγενικό στα άκρα του φάσματος. Νομίζω ότι αυτό που άκουσα δικαιώνει πλήρως τον Reis ο οποίος μας περιέγραψε το Radialstrahler ως “(...) ιδιαίτερο, από ακουστική άποψη, (με τον ήχο που) ακτινοβολείται στον χώρο να είναι ισορροπημένος και φυσικός, (...) είναι πολύ πιο κοντά στο πώς ακούς ζωντανή μουσική. Σε φέρνει πολύ πιο εύκολα σε μια κατάσταση όπου μπορείς να απολαύσεις τη μουσική όχι μόνο καθισμένος στο σωστό σημείο, αλλά και όρθιος, εκτός άξονα, ή οπουδήποτε στο δωμάτιο. Είναι πολύ πιο κοντά στην πραγματική εμπειρία της μουσικής.”
Έχοντας επίγνωση ότι ένα τέτοιο σύστημα είναι έξω από τις δυνατότητες των περισσότερων απαιτητικών audiophiles, θα πρότεινα, εν τούτοις, μια βόλτα από το Heaven Audio, όσο το σύστημα της MBL είναι διαθέσιμο. Δείτε το ως μια πρώτης τάξης ευκαιρία να ακούσετε ένα συνδυασμό συσκευών κορυφαίου επιπέδου, επιτομή αυτού που θα λέγαμε high end σήμερα, ως μια εμπειρία που πρέπει να έχει κάθε σοβαρός ακροατής!