Chord Electronics Ultima Integrated

Με δεδομένο το ότι η Chord Electronics έχει φτιάξει, εδώ και χρόνια, σχολή στον σχεδιασμό των σασί, οφείλω να ομολογήσω ότι ο Ultima Integrated (ο πρώτος ολοκληρωμένος της εταιρίας εδώ και επτά χρόνια και ο πρώτος -γενικά- με σασί πλήρους πλάτους) δεν με εξέπληξε με την φυσική του παρουσία. Ιδιαίτερα προσεγμένος ως προς την ποιότητα των υλικών, εντυπωσιακός σε λεπτομέρειες (τα σημεία στήριξης και οι λαβές στις πλευρές είναι εξαιρετικό concept) αλλά ταυτόχρονα σχετικώς χαμηλών τόνων, καθόλου υπερβολικός, ειδικά στην έκδοση με το μαύρο φινίρισμα που είχαμε στη διάθεσή μας και βλέπετε στις φωτογραφίες, είναι ένα αντικείμενο που θέλεις να το δείχνεις και οι λογικές διαστάσεις και το βάρος του, επιτρέπουν να τοποθετηθεί σε κάθε καλοσχεδιασμένο ρακ. Αν έχεις περισσότερες συσκευές που ανήκουν στις σειρές Ultima και Ultima Reference, μπορείς να δημιουργήσεις ένα καλό stack, τοποθετώντας την μια επάνω στην άλλη, καθώς τα σημεία στήριξης είναι ειδικά σχεδιασμένα για τον σκοπό αυτό.

Στην πρόσοψη (από αλουμίνιο υψηλής ποιότητας, 28mm), η Chord έχει διατηρήσει την χρωματική κωδικοποίηση (έναντι του lettering), αλλά το user interface της συσκευής είναι πολύ απλό και προφανές. Ο χρήστης έχει στη διάθεσή του ένα ρυθμιστικό στάθμης το οποίο παίζει και τον ρόλο του επιλογέα εισόδων (αλλάζοντας χρώμα ανάλογα με την είσοδο που έχει επιλεγεί), ένα ρυθμιστικό ισορροπίας, το οποίο επιτρέπει και την επιλογή της εισόδου AV Bypass και έναν διακόπτη ενεργοποίησης ο οποίος, επίσης, αλλάζει χρώμα, δείχνοντας την κατάσταση της συσκευής από το stand-by μέχρι το full on. Η Chord αναφέρει ότι επειδή η κατανάλωση της συσκευής στο stand-by είναι ελάχιστη (τα τεχνικά χαρακτηριστικά δίνουν 1W), δεν υπάρχει λόγος να απενεργοποιείς πλήρως τον ενισχυτή.
Οι δυνατότητες σύνδεσης που προσφέρει ο Ultima Integrated είναι απολύτως ικανοποιητικές: Ο χρήστης έχει στην διάθεσή του τρεις single ended εισόδους στάθμης line, μια balanced είσοδο και μια είσοδο για χρήση σε περιβάλλον AV, η οποία είναι στην ουσία bypass του προενισχυτή, ώστε να μπορεί να γίνει χρήση ενός επεξεργαστή για την οδήγηση των κυρίως ηχείων, ενώ από πλευράς εξόδων, υπάρχει balanced έξοδος προενισχυτή και ένα ζεύγος ακροδεκτών σύνδεσης για ηχεία. Τα βύσματα RCA και οι ακροδέκτες για τα ηχεία φαίνονται πολύ καλής ποιότητας, αν και η θέση των τελευταίων ίσως ταλαιπωρήσει λίγο όσους έχουν άκαμπτα καλώδια, μεγάλης διατομής, τα οποία δεν είναι τερματισμένα με βύσματα τύπου “μπανάνα”.

Όλες οι λειτουργίες μπορούν να πραγματοποιηθούν από το τηλεχειριστήριο που συνοδεύει την συσκευή το οποίο είναι πλήρες, επιτρέπει την άμεση ή την σειριακή επιλογή εισόδου, ενεργοποιεί την φίμωση και προσφέρει την δυνατότητα ρύθμισης της έντασης του φωτισμού στην πρόσοψη.
Το εσωτερικό της συσκευής είναι λιτό και πειθαρχημένο. Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι κάθε είσοδος χρησιμοποιεί ένα ξεχωριστό στάδιο, το οποίο προηγείται του επιλογέα εισόδου. Στην περίπτωση των single ended εισόδων, εδώ χρησιμοποιείται ένα TLA2061 (τελεστικός της Texas Instruments με είσοδο JFET) ενώ στην περίπτωση της balanced εισόδου χρησιμοποιείται ένα ζευγάρι 8068 (JRC) και 5534.
Τα πράγματα αρχίζουν να γίνονται ακόμη πιο ενδιαφέροντα, στις επιλογές του σταδίου τροφοδοσίας. Εδώ, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, ο Franks χρησιμοποιεί τέσσερα διακοπτικά τροφοδοτικά των 24V, ώστε να δημιουργήσει την τάση τροφοδοσίας των ±48V που χρειάζεται ο ενισχυτής. Το κάθε τροφοδοτικό είναι μια κλασική διάταξη SMPS (Switch-Mode Power Supply), η οποία, αρχικώς, παράγει μια τάση DC απευθείας από το δίκτυο, στην συνέχεια μετατρέπει την τάση αυτή σε εναλλασσόμενη με πολύ υψηλή συχνότητα, ώστε οι μετασχηματιστές που απαιτούνται να έχουν μικρές διαστάσεις και στην συνέχεια την ανορθώνει και την προωθεί στα κυκλώματα του ενισχυτή. Κάθε πολικότητα του τροφοδοτικού χρησιμοποιεί οκτώ πυκνωτές των 6.800μF. Η προσέγγιση αυτή αυξάνει τον συντελεστή απόδοσης της συσκευής και μειώνει τις διαστάσεις και το βάρος της. Αν και πολλοί βλέπουν με μισό μάτι τις διακοπτικές διατάξεις σε συσκευές audio, η εμπειρία μας έχει δείξει ότι σωστά υλοποιημένες έχουν την δυνατότητα να είναι εξαιρετικές σε θέματα θορύβου τροφοδοσίας.

Το στάδιο ισχύος του Ultima Integrated είναι συμμετρικό, με συμπληρωματικά MOSFET (τα οποία είναι ταιριασμένα, ειδικά για την Chord), πολωμένα σε τάξη ΑΒ. Αυτό που ξεχωρίζει το τελικό στάδιο είναι ότι περιλαμβάνει βρόχο feed-forward error correction. Αυτή η ασυνήθιστη αρχιτεκτονική, η οποία στη γενική της μορφή είναι γνωστή εδώ και δεκαετίες, επιτρέπει μια προσέγγιση όπου η παραμόρφωση διάβασης ελέγχεται, μέχρις ολικής εξάλειψης. Σχετικές δημοσιεύσεις έχει κάνει ο Harold Black (ο άνθρωπος που πρώτος περιέγραψε με ακρίβεια την ιδέα της αρνητικής ανάδρασης) την δεκαετία του 1920, ενώ αναλύσεις έχουν δημοσιεύσει οι P.J Walker (στο άρθρο του “Current Dumping Audio Amplifier”, όπου περιέγραφε το γνωστό, ομώνυμο, κύκλωμα της Quad, Wireless World 12/1975), οι Vanderkooy και Lipshitz (“Feedforward Error Correction in Power Amplifiers” JAES 1/2, 1980) καθώς και ο Giovanni Stochino (“Audio Design Leaps Forward”, Electronics World & Wireless World, 10/1994).

Στην βασική του μορφή (γιατί η Chord δεν δίνει ιδιαίτερες λεπτομέρειες για την δική της υλοποίηση), ένας τέτοιος ενισχυτής περιλαμβάνει ένα στάδιο ισχύος σε τάξη ΑΒ και έναν βοηθητικό ενισχυτή πολύ χαμηλής παραμόρφωσης (συνήθως τάξης Α, με μεγάλο εύρος και υψηλό ρυθμό ανύψωσης, χαρακτηριστικά που μπορούν να επιτευχθούν εύκολα αν το κύκλωμα είναι χαμηλής ισχύος, όπως προβλέπεται εδώ). Ο βοηθητικός ενισχυτής δέχεται και ενισχύει ένα σήμα ελέγχου που προέρχεται από την έξοδο του κυρίως ενισχυτή και το σήμα διόρθωσης που προκύπτει προστίθεται στο σήμα εξόδου μέσω ενός δικτυώματος. Στην θεωρία, το σήμα διόρθωσης είναι το αντίστροφο (mirror-image) του σφάλματος που εμφανίζεται στην έξοδο του κυρίως ενισχυτή. Από την απλή αυτή περιγραφή (μια πλήρη αλλά αρκετά κατανοητή μαθηματική ανάλυση μπορεί να βρει κανείς στο άρθρο του Stochino), προκύπτει η βασική διαφορά από τα συμβατικά κυκλώματα με αρνητική ανάδραση: Το σήμα ελέγχου το οποίο προέρχεται και στις δύο περιπτώσεις από την έξοδο του ενισχυτή εφαρμόζεται στην έξοδο και όχι στο σήμα εισόδου, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της συμβατικής προσέγγισης με βρόχο αρνητικής ανάδρασης.
Με όλα αυτά, ο Ultima Integrated αποδίδει, με βάση τα δημοσιευμένα χαρακτηριστικά, 125W σε φορτία 8Ω.